Dün 102 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 100,69 dolardan tamamladı.
Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.35 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1 düşerek 99,63 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 91,02 dolardan alıcı buldu.
Petrol fiyatlarındaki geri çekilmede, ABD ile İran arasında tırmanan gerilime rağmen piyasaların beklediği ölçüde fiziki arz kaybı yaşanmaması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin petrol talebini baskılayacağı öngörüsü etkili oluyor.
Brent petrolün varili, dün ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatını aksatabileceği endişesiyle Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı’nda artan güvenlik risklerinin etkisiyle dün mayıstan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Dünya enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma riskinin Kızıldeniz’e de sıçraması petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken, fiyatların beklenenden daha sınırlı yükselmesinde fiziki arzın güçlü seyrini koruyacağı beklentisi rol oynuyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol’un son açıklamasında petrol piyasalarına ilişkin değerlendirmesinde, ham petrol piyasalarının bu aşamada bazı dengeleyici unsurlardan destek almaya devam ettiği belirtildi.
Başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez üreticilerinin önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergahlar üzerinden küresel piyasalara ulaştırmayı sürdürdüğü, ayrıca boğazdan da petrol sevkiyatının devam ettiği ifade edildi.
Açıklamada, ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan başta olmak üzere diğer üreticilerin ihracatlarını artırarak Körfez kaynaklı arz kayıplarının bir kısmını telafi ettiği belirtildi.
Talep tarafında ise Çin’in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 azaltmasının piyasaların dengelenmesinde önemli rol oynadığı kaydedildi.
ACİL STOK SALIMLARI PİYASAYI RAHATLATIYOR
IEA ayrıca, üye ülkelerin sürdürdüğü acil durum petrol stok salımlarının piyasaya önemli ölçüde rahatlama sağladığına işaret etti. Ajansın 11 Mart’ta açıkladığı ortak eylem kapsamında piyasaya sunulması planlanan 400 milyon varillik petrolün yaklaşık 290 milyon varilinin piyasaya sürüldüğü, kalan miktarın da kademeli olarak piyasaya ulaşmayı sürdürdüğü bildirildi. Açıklamada, IEA üyesi ülkelerin kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki stoklar dahil önemli miktarda acil durum petrol rezervini elinde bulundurmaya devam ettiği vurgulandı.
IEA’nın son Petrol Piyasası Raporu’na da Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden başlamasının Körfez’deki üretimde kısmi toparlanmayı desteklemesiyle küresel petrol arzı haziranda önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldiği belirtildi.
Bu seviye haziranda görülen toparlanmaya rağmen küresel petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kaldığına işaret etse de arzın yeniden toparlanma eğilimine girmesi ve yüksek seyrini koruması piyasalarda arz endişelerinin sınırlanmasına katkı sağladı.
Bunun yanı sıra, ABD’de ticari ham petrol stoklarının beklentilerin aksine artış gösterdiğine işaret eden veriler de petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı destekledi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 2 milyon varil artarak 411 milyon 700 bin varile yükseldiğini açıkladı. Piyasalarda stokların yaklaşık 2 milyon varil azalması bekleniyordu.
Öte yandan, İran basını, İran’a ait bir petrol tankerinin ABD’nin açık denizlerde uyguladığı ablukayı aşarak Umman Denizi’ne geçtiğini bildirdi. Bu durum, İran petrol ihracatının tamamen durmayabileceğine yönelik beklentileri güçlendirerek fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.
FED’İN FAİZ ARTIRIMI BEKLENTİLERİ PETROL FİYATLARINI BASKILAMAYI SÜRDÜRÜYOR
Dün petrol fiyatlarında kaydedilen yükseliş, enflasyon ve ekonomik büyümeye ilişkin beklentileri olumsuz etkilerken, mevcut sıkılıkta merkez bankalarının gelecek dönemde olası şahin adımlarına yönelik endişeleri artırdı.
Para piyasalarında, Fed’in bu yıl sonuna kadar toplam 2 kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri güçlü şekilde fiyatlanmaya başlandı. Bankanın eylül veya ekim toplantılarının birinde atacağı şahin adımın ardından aralıkta da ilave faiz artışı yapacağına ilişkin tahminler yüzde 78’e çıktı.
Ülkede faiz artırımına gidilmesinin ekonomik hareketliliği ve petrol talebini azaltarak petrol fiyatlarını baskılaması bekleniyor.
Brent petrolde teknik olarak 101,17 doların direnç, 99,34 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
Petrol fiyatlarındaki bu dalgalanma yine küresel gelişmelerin ne kadar hızlı etkili olduğunu gösteriyor. Umarım geri çekilme devam eder de akaryakıt fiyatlarına biraz olsun yansır.